Dieta proteinowa została wymyślona przez Pierre\'a Dukana. Konstruując swój plan, Francuzowi przyświecało założenie, aby odchudzanie nie wyniszczało organizmu, tylko umiejętnie (bezpiecznie dla zdrowia oraz skutecznie) przestawiało organizm na inne tory, które pozwolą dojechać do upragnionej stacji "niższa waga". To mu się udało, ponieważ dieta proteinowa nie wywołuje niedoborów witaminowych, anemii. Jest bezpieczna dla zdrowia i skuteczna - pozwala schudnąć nawet 15 kg w trzy miesiące.
Poza aspektem bezpieczeństwa dla organizmu Pierre Dukan wziął pod uwagę inny istotny w odchudzaniu czynnik - psychologię. Większość diet kojarzy się z odmawianiem sobie jedzenia, drastyczną zmianą, szokiem. Nie dość, że trudno wytrzymać ssanie w żołądku, odstawić ulubione (i często zdrowe) produkty, to jeszcze przygotowanie posiłków zajmuje wiele czasu. Takie odchudzanie męczy psychicznie, więc zniechęca, co doprowadza poddania się.
Francuz opracował takie porady żywieniowe, dzięki którym odchudzanie nie wymaga ogromnych wyrzeczeń, nie wygładza organizmu, a przy tym motywuje do pozostania przy danym planie żywieniowym już po osiągnięciu rezultatów.
Dieta proteinowa bazuje na białku, którego udział w bilansie energetycznym rośnie kosztem węglowodanów, które są kaloryczne i mają tendencję przemieniania się w komórki tłuszczowe (jeśli nie zostaną zużyte). Białko jest niskokaloryczne, a przy tym jego trawienie wymaga od organizmu znacznych nakładów energii, którą ten czerpie z rezerw tłuszczowych.